افزایش قیمت بنزین می تواند اثر قابل توجهی بر ساختار اقتصادی، اجتماعی و صنعتی کشور بگذارد. بنزین در زمینه های مختلفی مثل حمل و نقل، تولید و خدمات گوناگون نقش تعیین کننده ای دارد. بنابراین تنها از مصرف مستقیم بنزین صحبت نمی کنیم. هر گونه تغییر در قیمت این سوخت پیامدهای جدی بر کل سیستم اقتصادی کشور از جمله صنایع حمل و نقل، کشاورزی، دستگاه هایی مثل موتور برق و دیزل ژنراتور و غیره دارد.
تاثیر افزایش قیمت بنزین بر حمل و نقل و لجستیک
یکی از مهم ترین بخش هایی که تحت تاثیر افزایش قیمت بنزین قرار می گیرد، بخش حمل و نقل است. افزایش قیمت بنزین باعث می شود هزینه جا به جایی مسافر و کالا نیز افزایش یابد. طبیعتا ناوگان حمل و نقل عمومی مثل ناوگان بین شهری، تاکسی و غیره نیز هزینه هایشان افزایش می یابد. در نهایت هزینه ها به صورت مستقیم و غیر مستقیم برای تمامی خانواده ها افزایش خواهد یافت. می توان گفت حمل و نقل مهم ترین عاملی است که بعد از گرانی بنزین باعث افزایش تمام قیمت ها می شود چرا که تمام کالاها، افراد، خرید و فروش ها و موارد بسیاری از موارد دیگر در طول روز متحمل هزینه حمل و نقل هستند.
تاثیر افزایش قیمت بنزین بر دستگاه ها و تجهیزات بنزینی
دستگاه های زیادی مثل موتور پمپ، دستگاه های کشاورزی، ماشین آلات خدماتی و ابزارهای عمرانی از بنزین به عنوان سوخت مورد نیازشان استفاده می کنند. موتور برق بنزینی از جمله مهم ترین دستگاه هایی است که از این سوخت استفاده می کند. طبیعی است که با افزایش قیمت بنزین، هزینه استفاده از این دستگاه ها نیز افزایش می یابد. این موضوع اثرات مختلفی بر بخش های گوناگون می گذارد. مثلا در بخش خدمات هزینه پروژه های مختلف افزایش می یابد و در بخش کشاورزی هم قیمت نهایی محصولات بیشتر می شود.
تاثیر بر خودروسازی و بازار خودرو
افزایش قیمت بنزین باعث می شود هزینه استفاده از خودروهای مختلف افزایش یابد. این موضوع ممکن است باعث شود مصرف کنندگان به سمت خودروهای کم مصرف بروند. همچنین صنعت خودروسازی هم احتمالا سعی می کند با استفاده از فناوری های روز دنیا به مصرف کمتر سوخت و بهره وری بیشتر آن کمک کند.
از طرفی احتمالا خودروهای پر مصرف با کاهش تقاضا از طرف مصرف کننده رو به رو خواهند شد. چنین تغییر الگویی می تواند بر برنامه ریزی تولید، قیمت گذاری خودروها و تمامی موارد مربوطه اثرگذار باشد.
تاثیر بر بازار دیزل ژنراتور و موتور برق
بسیاری از موتور برق ها بنزینی هستند. برخی از این دستگاه ها هم می تواند با سوخت گاز یا گازوئیل کار کند. دستگاه های دو گانه و سه گانه هم داریم که با ترکیبی از این گازها کار می کنند. در هر صورت از آنجایی که افزایش قیمت بنزین می تواند باعث افزایش قیمت دیگر سوخت ها هم بشود، ممکن است شاهد افزایش قیمت موتور برق دیزلی و موتور برق گازی نیز باشیم.
از طرفی اگر گازوئیل گران شود هزینه های استفاده از دیزل ژنراتور هم گران می شود. این موضوع ممکن است بر قیمت این دستگاه ها نیز اثر بگذارد. احتمالا افزایش نگرانی ها در مورد شبکه برق می تواند باعث افزایش تمایل افراد برای خرید دیزل ژنراتور شود. در این شرایط قیمت تجهیزات، قطعات و تمامی خدمات مرتبط هم افزایش خواهد یافت.
اثر افزایش قیمت بنزین بر دیگر صنایع
درباره چند زمینه مختلف صحبت کردیم که افزایش قیمت بنزین بر آنها اثر می گذارد. علاوه بر این صنایع دیگری مثل صنایع غذایی، گردشگری، تولید کالا و بسیاری خدمات دیگر هم تحت تاثیر این افزایش قیمت قرار می گیرند. طبیعتا در این شرایط هر صنعتی که بتواند با مصرف کمتر انرژی کالا تولید کرده یا خدمات ارائه کند، مزیت رقابتی قابل توجهی نسبت به دیگر صنایع دارد. این صنعت هزینه هایش را کاهش داده و در نتیجه قیمت تمام شده برای مشتری را هم کاهش می دهد.
احتمال افزایش قیمت گاز مایع
خب گفتیم که در کنار افزایش قیمت بنزین احتمال دارد قیمت برخی سوخت های دیگر هم افزایش یابد. گاز مایع یکی از این سوخت هاست. این گاز در بخش تجاری و نیز در برخی صنایع کاربرد دارد. تغییرات بازار انرژی می تواند باعث گران شدن این سوخت شود. برخی از موتور برق ها که با این گاز کار می کنند ممکن است دچار مسائل مختلفی از جمله افزایش هزینه های استفاده شوند.
اگر قیمت گاز مایع اضافه شود هزینه های مربوط به تمامی مواردی که از آن استفاده می کنند هم گران می شود. برخی از این موارد عبارتند از:
- برخی خودروهای گازسوز
- سکونتگاه های موقت
- روستاها و مناطقی که به گاز شهری دسترسی ندارند
- مناطق عشایری
- برخی کارگاه ها و موارد مشابه که به گاز شهری دسترسی ندارند
- برخی صنایع
سخن پایانی
افزایش قیمت بنزین یک پدیده چند بعدی است که اثر زیادی بر جنبه های مختلف اقتصادی می گذارد. این تاثیر می تواند به صورت مستقیم و یا غیر مستقیم باشد. صنایع مختلف از جمله حمل و نقل، خودروسازی، کشاورزی و بسیاری موارد دیگر با این سوخت سر و کار دارند و افزایش قیمت آن می تواند همه صنایع را تخت تاثیر قرار دهد.
